Performans ve Mimari Etkiler
Modern yazılım mimarilerinde sistemler artık izole çalışmaz. Aksine, servisler sürekli veri alışverişi yapar. Bu nedenle geliştiriciler, veriyi nasıl ve ne zaman aldıklarını dikkatle planlar. İşte tam bu noktada webhook ve polling yaklaşımları devreye girer.
Her iki yöntem de doğru senaryoda güçlü sonuçlar üretir. Ancak yanlış tercih, performans sorunlarına ve mimari karmaşaya neden olur. Bu yazıda webhook ve polling yöntemlerini performans ve mimari etkileriyle birlikte karşılaştırıyoruz.
🧭 Polling Nedir?
Polling yaklaşımında istemci, belirli aralıklarla sunucuya istek gönderir ve yeni veri olup olmadığını kontrol eder. Yani sistem, veriyi aktif şekilde talep eder.
Örneğin bir frontend uygulaması, her 30 saniyede bir API çağrısı yapar. Ancak çoğu zaman bu çağrılar yeni veri getirmez. Bu nedenle polling, basit görünmesine rağmen gizli maliyetler üretir.
🧭 Webhook Nedir?
Webhook yaklaşımında ise roller değişir. Bu kez sunucu, bir olay gerçekleştiğinde karşı tarafa otomatik olarak bildirim gönderir. Böylece istemci bekler, sunucu ise tetikleyici görevini üstlenir.
Örneğin bir ödeme tamamlandığında sistem, ilgili servise anında HTTP isteği yollar. Sonuç olarak veri, gecikme olmadan karşı tarafa ulaşır.
⚙️ Performans Açısından Karşılaştırma
Polling Performansı
Polling yönteminde sistem, sık aralıklarla istek üretir. Ancak bu isteklerin büyük bölümü boş döner. Dolayısıyla:
- Gereksiz ağ trafiği oluşur
- Sunucu üzerindeki yük artar
- Kullanıcı sayısı yükseldikçe maliyet hızla büyür
Özellikle yüksek trafikli sistemlerde polling, performansı doğrudan olumsuz etkiler.
Webhook Performansı
Webhook yaklaşımı ise yalnızca bir olay gerçekleştiğinde çalışır. Bu nedenle sistem gereksiz istek üretmez. Ayrıca:
- Ağ trafiği minimum seviyede kalır
- Sunucu kaynakları daha verimli kullanılır
- Gerçek zamanlı veri akışı sağlanır
Bu sebeple webhook, performans açısından polling’e göre daha dengeli bir yapı sunar.
🏗️ Mimari Etkiler
Polling’in Mimariye Etkisi
Polling, ilk bakışta mimariyi basitleştirir. Çünkü ek bir callback veya event altyapısı kurmayı gerektirmez. Ancak sistem büyüdükçe bu basitlik sorun üretir.
Örneğin zamanlama yönetimi zorlaşır. Ayrıca rate limit problemleri ortaya çıkar. Bununla birlikte senkron istek zincirleri mimariyi kırılgan hale getirir. Bu yüzden polling, genellikle küçük ve sınırlı sistemlerde tercih edilir.
Webhook’un Mimariye Etkisi
Webhook yaklaşımı, event-driven mimariyle doğal biçimde uyum sağlar. Böylece servisler gevşek bağlı çalışır ve ölçeklenebilirlik artar.
Ancak webhook kullanımı bazı sorumluluklar getirir. Örneğin:
- İstek doğrulaması ve güvenlik kontrolleri
- Retry ve hata yönetimi
- Event sıralaması ve idempotency
Buna rağmen doğru kurgulanan webhook mimarisi, uzun vadede daha sağlam ve esnek bir yapı oluşturur.
🔍 Hangi Senaryoda Hangisi Daha Uygun?
Polling Tercih Edilebilecek Durumlar
- Küçük ve düşük trafikli uygulamalar
- Gerçek zamanlı veri ihtiyacı olmayan sistemler
- Webhook desteği sunmayan üçüncü parti servisler
- Hızlı prototip veya geçici çözümler
Webhook Tercih Edilmesi Gereken Durumlar
- Anlık veri güncellemesi gereken sistemler
- Yüksek trafik ve ölçeklenebilirlik hedefi
- Event-driven mimari kullanan projeler
- Performans ve maliyetin kritik olduğu senaryolar
🛠️ mr.tek Perspektifi
mr.tek olarak mimari kararları yalnızca bugünkü ihtiyaçlara göre vermiyoruz. Bunun yerine, sistemin gelecekte nasıl büyüyeceğini de hesaba katıyoruz. Bu nedenle projelerin çekirdek yapısında çoğunlukla webhook tabanlı, event-driven mimariler kuruyoruz. Polling yaklaşımını ise kontrollü ve sınırlı alanlarda kullanıyoruz.
✅ Sonuç
Webhook ve polling arasında tek bir doğru yoktur. Ancak doğru bağlamda doğru yaklaşımı seçmek büyük fark yaratır. Küçük sistemlerde polling yeterli olabilir. Buna karşılık ölçeklenen ve gerçek zamanlı ihtiyaçları olan projelerde webhook daha sürdürülebilir bir çözüm sunar.
Sonuç olarak mimari kararlar, yalnızca bugünü değil yarını da düşünerek verilmelidir.
Etiketler
#webhook, #polling, #yazilimmimarisi, #performans, #eventdriven, #backend, #microservisler, #entegrasyon, #mrtek
